Systemy przygotowania masy papierniczej

  •  KRYSTIAN – Technologie i innowacje

    Przemysł papierniczy od bardzo dawna zużywa makulaturę jako surowiec do wyrobu papieru. W ostatnich latach, na skutek dynamicznego rozwoju cywilizacyjnego (głównie w krajach wysoko rozwiniętych) wystąpił duży wzrost  konsumpcji różnych towarów,
    a wśród nich również papieru i wyrobów papierowych. Podobną tendencję obserwuje się w Polsce, jednak wielkość  produkcji papieru jest w naszym kraju kilkakrotnie mniejsza, w przeliczeniu na jednego mieszkańca, niż w krajach wysoko uprzemysłowionych Unii Europejskiej. W związku z tym przewiduje się wzrost zużycia i produkcji papieru w naszym kraju. Wzrost konsumpcji przyczynia się do wzrostu produkcji, ale jednocześnie do wzrostu ilości odpadów.
    Integracja z U.E. powoduje wiele zmian w polskim ustawodawstwie ekologicznym i wymusza konieczność pozysku i przerobu makulatury,  głównie makulatury tzw. pokonsumenckiej, zadrukowanej, pochodzącej z biur, urzędów, gospodarstw domowych, handlu oraz reklamy.
    W latach 90-tych XX wieku cele strategiczne przemysły papierniczego w Polsce wyznaczone zostały przez dwa programy. Opracowanie „Programu restrukturyzacji zużycia surowców włóknistych przez przemysł papierniczy w Polsce” zapoczątkowane zostało w 1994r. publikacją w Przeglądzie Papierniczym pt. „Narodowy Program Makulaturowy” oraz przesłaniem w maju 1994 r. pisma prezesa Stowarzyszenia Papierników Polskich (SPP) do Ministerstwa Przemysłu i Handlu w sprawie opracowania i zatwierdzenia kompleksowych rozwiązań systemowych związanych z gromadzeniem i przerobem makulatury w Polsce.
    Po 3-letnich pracach przygotowawczych, związanych głównie  z finansowaniem tego projektu z funduszy PHARE, w maju 1997 r. rozpoczęło się opracowywanie „Programu restrukturyzacji zużycia surowców włóknistych przez przemysł papierniczy w Polsce”. Projekt ten zakończony został w 1999 r., a SPP zobowiązane zostało do jego wdrażania.
    Przewiduje się, że do roku 2010 wskaźnik odzysku makulatury zadrukowanej wzrośnie z 46% do poziomu 55% – 60%.
    Makulatura biurowa stanowi potencjalne źródło  bardzo wartościowych włókien papierniczych, nadających się po odbarwieniu
    do wyrobu wysokogatunkowych papierów bezdrzewnych oraz celulozowych bibułek sanitarnych.
    Kluczowym zagadnieniem jest tutaj przygotowanie surowca jakim jest masa makulaturowa, który musi charakteryzować się odpowiednimi właściwościami – masa ta musi być odpowiednio zdyspergowana, odbarwiona i wybielona.
    Masa makulaturowa jest produktem rozwłókniania makulatury, tj. używanego papieru i tektury. Z tego powodu jest to półprodukt wtórny, jakościowo niejednorodny, zależny zarówno od rodzaju oraz stopnia zadrukowania i zanieczyszczenia papierów lub tektur, z których został wytworzony, jak i metody ich oczyszczania i rozwłókniania. Własności masy makulaturowej są zależne od własności surowca wyjściowego (makulatury), przy czym papier wyprodukowany z makulatury lub braku własnego jest zawsze słabszy niż sam surowiec, z którego włókna uprzednio już raz wysuszone tracą częściowo (20-40%) zdolność pęcznienia, warunkującą dobre związanie się włókien.
    Papier wyrabia się głównie z włókien roślinnych; jedynie nieznaczne ilości są produkowane z włókien zwierzęcych (wełnianych, skórzanych), mineralnych (azbestowych, szklanych, wełny żużlowej) lub metalowych (aluminiowych, stalowych). Znajomość własności morfologicznych, chemicznych, fizycznych i fizykochemicznych włókien jest nieodzowna dla zrozumienia ich zachowania się w procesach technologicznych produkcji papieru oraz ich wpływu na własności gotowego wytworu.